Felaket..
Bir dediği bir dediğini tutmayan Trump İran'a 48 saat süre verdi..
Kimse tehlikenin büyüklüğünün farkında değil..
Herkes Trump'ın tehdidine bakıyor..
Ben İran'ın cevabına bakıyorum.
Çünkü o cevabın içinde kimsenin görmediği bir felaket var.
İran 3 kelime söyledi:
"Tuzdan arındırma tesisleri."
Bu 3 kelime Körfez ülkelerini yaşanmaz hale getirebilir.
Anlatıyorum..
Trump dün gece bir açıklama yaptı:
"Eğer İran Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde açmazsa elektrik santrallerini vuracağız. En büyüğünden başlayarak."
İran saatler içinde cevap verdi:
"Eğer enerji altyapımız vurulursa bölgedeki tüm enerji tesisleri, tuzdan arındırma tesisleri ve bilgi teknolojisi altyapısı hedef alınacaktır."
Körfez ülkelerinde tatlı su yok..
Nehir yok.. Göl yok..
Yağmur neredeyse yok..
Suudi Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn..
Bu ülkelerdeki içme suyunun büyük bölümü tuzdan arındırma tesislerinden geliyor..
Deniz suyunu tuzdan arındırıyorsun. İçilebilir su elde ediyorsun..
Bu tesisler ne ile çalışıyor?
Elektrikle..
Elektrik kesilirse su üretimi durur. Su üretimi durursa milyonlarca insan susuz kalır. Günler içinde..
Çöl sıcağında susuz kalan şehir ne olur?
Yaşanmaz hale gelir.
Ama bu sadece birinci domino taşı.
İkinci domino:
Petrol üretimi durur
Petrol yerden kendi kendine çıkmıyor.
Petrol çıkarmak için pompalar lazım.
Pompalar elektrikle çalışıyor.
Petrolü rafine etmek için tesisler lazım.
Tesisler elektrikle çalışıyor.
Petrolü limana taşımak için boru hatları lazım.
Boru hatlarının pompa istasyonları elektrikle çalışıyor.
Elektrik kesilirse petrol üretiminin tamamı durur. Çıkaramazsın.
İşleyemezsin.
Taşıyamazsın.
Ve bir elektrik santrali inşa etmek ne kadar sürer biliyor musunuz?
Normalde 3-5 yıl arası, büyük kapasiteli olanlar 5-10 yıla kadar uzayabilir.
Yani elektrik altyapısı yok edilirse Körfez yıllarca üretim yapamaz.
Petrol fiyatları daha önce görülmemiş seviyelere çıkar.
Dünya ekonomisi durur.
Üçüncü domino: Hastaneler
Hem İran'da hem Körfez'de aynı şey olacak.
Elektrik kesildiğinde ilk ölenler fişe bağlı hastalar.
Yoğun bakımdaki hastalar. Solunum cihazına bağlı hastalar. Diyaliz hastaları. Kuvözdeki bebekler.
Jeneratörler var ama jeneratör yakıtı sınırlı. Saatler içinde biter.
Jeneratör yakıtı bittikten sonra hastaneler karanlıkta kalır.
Dördüncü domino: Gıda çöker
İran da Körfez ülkeleri de aynı kaderi paylaşacak. Gıda üretimi ve depolaması elektriğe bağlı. Körfez ülkeleri gıdanın büyük bölümünü ithal ediyor.
İthal edilen gıda soğuk hava depolarında tutuluyor. Soğuk hava depoları elektrikle çalışıyor.
Elektrik kesilirse ne olur?
50 derece sıcakta soğuk zincir kırılır. Et bozulur. Süt bozulur. İlaçlar bozulur. Aşılar bozulur.
Günler içinde milyonlarca ton gıda çöpe gider. Hem İran'da hem Körfez'de.
Ve yeni gıda gelmesi için lojistik lazım. Lojistik için yakıt lazım. Yakıt için elektrik lazım.
Döngü kırılır. Her şey durur.
Beşinci domino: Finans sistemi çöker
Dubai dünyanın finans merkezlerinden biri.
Bankalar. Veri merkezleri. Borsa. Uluslararası şirketlerin bölge merkezleri.
İran "bilgi teknolojisi altyapısını hedef alacağız" dedi.
Veri merkezleri vurulursa bankacılık durur. Borsa kapanır. Dijital varlıklar erişilemez olur. Uluslararası transferler kesilir.
Dubai'yi Dubai yapan şey finans ve lojistik merkezi olması.
İkisi de elektrik ve IT altyapısına bağlı.
Bu güveni yeniden inşa etmek tesisi inşa etmekten çok daha uzun sürer.
Hepsini bir araya koyun.
Su yok.
Elektrik yok.
50 derece sıcakta klima yok.
Hastaneler karanlıkta.
Gıda stoku bozulmuş. Soğuk zincir kırılmış.
Petrol üretimi durmuş. Gelir yok.
Finans sistemi çökmüş. Bankalar çalışmıyor.
Körfez ülkeleri çöl ülkeleri. Bu ülkeleri yaşanabilir kılan tek şey altyapı.
O altyapı yok edilirse geriye çöl kalır.
Ve çölde yaşanmaz.
Trump İran'ın elektriğini vurmakla tehdit ediyor.
İran karşılık olarak Körfez'i vurmakla tehdit ediyor.
Yine aynı formül. Yine yanan Körfez.
Ama bu sefer çok daha kötü.
Daha önce rafineriler vuruldu. Tamir edilir.
LNG tesisleri vuruldu. Tamir edilir.
Ama elektrik santralleri ve tuzdan arındırma tesisleri vurulursa bu tamir meselesi değil. Bu hayatta kalma meselesi.
Su olmadan yaşayamazsın. Elektrik olmadan su üretemezsin. Yenisini inşa etmek yıllar alır.
Yıllar boyunca susuz, elektriksiz, hastaneleri çalışmayan, gıda zinciri çökmüş milyonlarca insan.
Bunun adı insani felaket.
Ve kimse bunu konuşmuyor..
**
