“İsrafsız Ramazan Sofraları”
Köy Sofraları – Yerel Üretim – Doğa ve Emanet Bilinci
“İsrafsız Ramazan Sofraları” projesi; Ramazan ayının paylaşma, kardeşlik ve ölçü
ruhunu köy ölçeğinde yaşatmayı, kadın emeğini desteklemeyi ve gıda israfına
yönelik toplumsal farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır.
Proje, köy kültürünü, yerel üretimi ve bilinçli tüketim anlayışını aynı sofrada
buluşturmayı hedeflemektedir.
Proje kapsamında:
• Köylerde kadın dernekleri ve kadın kooperaIfleri iş birliğiyle iKar
organizasyonları gerçekleşIrilecekIr.
• Yerel üreIm ve yöresel ürünler esas alınacakNr.
• Köy halkının akIf kaNlımı sağlanacakNr.
• Kadın emeği ve yerel dayanışma modeli desteklenecekIr.
Bu yönüyle proje yalnızca bir iftar organizasyonu değil; aynı zamanda kadın
emeğinin, yerel üretimin ve köy ekonomisinin desteklenmesini amaçlayan
toplumsal bir dayanışma modeli niteliği taşımaktadır.
Atıksız ve İsrafsız Model
Proje kapsamında gerçekleştirilecek tüm iftar organizasyonları, “israf etmeme
ve atık üretmeme” ilkesi üzerine kurgulanmıştır.
Bu çerçevede:
• Yemekler ihtiyaç kadar üretilecek, kişi sayısına göre planlama
yapılacaktır.
• Porsiyonlama ölçülü tüketim esasına göre belirlenecektir.
• Artan gıdaların değerlendirilmesi için düzenlemeler yapılacaktır.
• Tek kullanımlık ürünlere yer verilmeyecektir.
• Plastik ve ambalajlı ürün kullanılmayacaktır.
• Servis süreci yeniden kullanılabilir ekipmanlar ve geleneksel sunum
yöntemleriyle gerçekleştirilecektir.
Modelin temel dayanağı, İslam’ın ölçü ve denge anlayışıdır:
“Yiyiniz, içiniz; fakat israf etmeyiniz.” (A’râf, 31)
Peygamber Efendimiz’in (sav) ölçülü tüketimi tavsiye eden yaklaşımı, projenin
temel prensibini oluşturmaktadır.
Bu uygulama ile amaçlanan; Ramazan sofralarını yalnızca paylaşım alanı değil,
aynı zamanda bilinçli tüketim, çevresel sorumluluk ve emanet bilincinin somut
olarak yaşandığı örnek bir modele dönüştürmektir.
Kadın Odaklı Uygulama Modeli
Tüm çalışmalar kadın dernekleri ve kadın kooperatifleri ile birlikte
yürütülecektir.
Bu yaklaşımın temel gerekçesi:
• Mutfak kültürünün taşıyıcısının büyük ölçüde kadınlar olması,
• Yerel üretim ve porsiyon kontrolünde kadın emeğinin belirleyici rol
oynaması,
• Aile içi tüketim alışkanlıklarının çoğunlukla kadın eliyle şekillenmesi.
Kadın emeğinin sürece aktif şekilde dâhil edilmesiyle, israfla mücadele bilincinin
toplumda daha hızlı ve kalıcı biçimde yayılması hedeflenmektedir.
Proje ile kamuoyuna verilmek istenen mesaj:
• Gıda israfının ulaştığı boyutlara dikkat çekmek,
• Üretim kaynaklarının sınırlı olduğunu hatırlatmak,
• Tüketim alışkanlıklarımızı yeniden gözden geçirmeye davet etmek,
• İnanç ve geleneklerimizin ölçü ve denge anlayışını yeniden hatırlatmaktır.
Bilimsel veriler, dünyada üretilen gıdanın önemli bir bölümünün israf edildiğini
göstermektedir. Gıda israfının yarısının dahi engellenebilmesi hâlinde, dünyada
açlık sorununun büyük ölçüde ortadan kalkabileceği değerlendirilmektedir.
Bu nedenle proje;
Sadece bir iftar organizasyonu değil,
“emanet bilinciyle tüketim” çağrısıdır.
Sürdürülebilirlik Vizyonu
“İsrafsız Ramazan Sofraları” projesinin, Ramazan ayı sonrasında da “Atıksız ve
İsrafsız Köy Buluşmaları” başlığı altında yıl geneline yayılması planlanmaktadır.
Amaç; Ramazan’da oluşan bilinç ve hassasiyeti kalıcı hâle getirmek ve köy
ölçeğinde başlayan dönüşümü topluma yaymaktır.
İKİNCİ DURAK:
Afyonkarahisar – Çay / Eber Köyü
Projenin ikinci uygulaması, Afyonkarahisar ili Çay ilçesine bağlı Eber Köyü’nde
gerçekleştirilecektir.
İftar programı, köy meydanında kurulacak ortak sofra etrafında icra edilecek
olup, köy halkının geniş katılımıyla gerçekleştirilecektir. Bu uygulama ile
Ramazan sofralarının yalnızca bir yemek organizasyonu değil; köy
dayanışmasının, paylaşma kültürünün ve toplumsal birlikteliğin yeniden
hatırlandığı bir buluşma alanı olması hedeflenmektedir.
Uygulama kapsamında:
• İKar programı köy meydanında kurulacak ortak sofralarda
gerçekleşIrilecekIr.
• Menü, Afyonkarahisar’ın zengin yemek kültürünü yansıtan yöresel
lezzetlerden oluşturulacakNr.
• Yemeklerin hazırlanması ve organizasyon süreci kadın kooperaIflerinin
katkılarıyla yürütülecekIr.
• Yerel üreIm ve geleneksel mu^ak kültürü esas alınacakNr.
• ANksız ve israfsız model uygulama esaslarına uygun şekilde hayata
geçirilecekIr.
Bu uygulama ile amaçlanan; köy meydanında kurulan ortak sofralar aracılığıyla
hem yerel mutfak kültürünü yaşatmak hem de kadın emeği ve kooperatif
dayanışmasını destekleyen örnek bir model ortaya koymaktır.
Eber Köyü uygulaması, yerel üretim, kadın emeği ve ölçülü tüketim anlayışını bir
araya getirerek “İsrafsız Ramazan Sofraları” modelinin farklı bölgelerde
uygulanabilirliğini gösteren önemli bir saha örneği olacaktır.
EBER GÖLÜ YERİNDE İNCELEME VE DEĞERLENDİRME PROGRAMI
Eber Köyü programı kapsamında, bölgenin en önemli doğal varlıklarından biri
olan Eber Gölü’ne yönelik yerinde inceleme ve değerlendirme ziyareti
gerçekleştirilecektir.
Ziyaret kapsamında gölde yaşanan çevresel sorunlar yerinde gözlemlenecek,
gölün mevcut durumuna ilişkin değerlendirmeler yapılacak ve çözüm yollarına
yönelik görüş alışverişinde bulunulacaktır.
İnceleme programına;
• ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcileri
• sivil toplum kuruluşları
• yerel yöneIciler ve muhtarlar
• bölge halkı ve köylüler
katılım sağlayacaktır.
Saha incelemesi sırasında gölün ekolojik durumu yerinde değerlendirilecek,
bölgenin doğal varlıklarının korunmasına yönelik ortak çözüm önerileri ele
alınacaktır.
Program kapsamında gerçekleştirilecek inceleme ve değerlendirme ziyaretine
katılan tüm paydaşlar, aynı gün düzenlenecek Eber Köyü iftar programına da
katılarak köy halkıyla birlikte Ramazan sofrasını paylaşacaktır.
Bu yönüyle program;
• doğa ile insan arasındaki dengeyi yeniden haNrlatmayı,
• çevresel sorunlara dikkat çekmeyi,
• yerel paydaşlar arasında ortak çözüm iradesi oluşturmayı
amaçlamaktadır.
Bu buluşma, Ramazan’ın paylaşma ruhunu doğanın korunması
sorumluluğuyla buluşturan örnek bir farkındalık programı niteliği
taşımaktadır.
