Dinar, Osmanlı döneminde her türlü şarta sahip olduğu halde, yıkıcı depremler ve Sıtma
MENDERES’İN KAYNAĞI’NDAN DİNAR NOSTALJİSİ-1
RAİF ÖZTÜRK
DİNAR KAZA OLUŞUNUN, YÜZ ONSEKİZİNCİ YILINI KUTLUYOR
Dinar, Osmanlı döneminde her türlü şarta sahip olduğu halde, yıkıcı depremler ve Sıtma membaı olan Menderes bataklığı yüzünden bir türlü gelişememiştir. Nihayet Osmanlının son dönemlerinde İzmir Aydın Şimendifer hattı Dinar’a 13 Ekim 1889 tarihinde ulaşır ve Dinar’da değişim ve gelişim böylece başlar.
O yıllarda Dinar Sandıklıya bağlı bir nahiyedir.. Demiryolunun o hattın son istasyonu olarak Dinar’a ulaşmasından sonra Dinar, 7 Mart 1908 yılında bağımsız Kaza olur ve Dazkırı Nahiyesi de Dinar’a bağlanır.
Dinar, kaza olmuştur, fakat hâlâ küçük bir kasabadır. Dinar kaymakamlığı olacak uygun bir bina bulunamaz. Kanarya Otelinin bulunduğu yerde ahşap bir binada Jandarma Karakolu hizmet vermekte, bu binanın karşısında da ilçenin tek Belediye Parkı bulunmaktadır. Çaresiz, Jandarma Karakolu’ndan iki oda ayarlanır ve kaymakam bey buraya yerleştirilir. Ancak Dinarlı bir türlü bunu içine sindiremez. Hem Dinar’a, hem de Kaymakam Bey’e yakışır bir kaymakamlık binası için faaliyete geçer ve üst üste talepte bulunulur.
Israrlı talep üzerine nihayet Dâhiliye Nezareti Dinar’a bir kaymakamlık binası yapmaya karar verir. İstasyon Caddesinde bir yer tahsisi edilir, (Eski Dinar Ortaokulu) Ancak, Osmanlı sıkıntıdadır, Balkan Savaşları, arkasından Birinci dünya savaşı, sonra da Milli Mücadele yılları… Çok arzu edilen bina bir türlü yapılamaz.
Hükümet konağının bitirilmesi cumhuriyet hükümetine nasip olur. Hükümet konağı biter, ama içine yerleşmeden 1925 Dinar depremi olur. Binada yer yer çatlakların oluşması sebebi ile faaliyete geçmesi uzar.
1928 yıllarda faaliyete geçen hükümet konağı, Cumhuriyet Meydanı karşısındaki Belediye Binası (Kesme Taşlardan yapılan bina) 1940’lı yıllardan sonra Bayram Ali Veziroğlu tarafından yapılınca, buraya taşınır. Boş kalan Hükümet konağı Dinar Ortaokuluna tahsis edilir. Konak Mahallesi İnkılap Okulu öğrencilerinin yeni yapılan Yeniyol İlkokuluna 1937 yılında nakledilmesiyle boşalan bu okul bünyesinde açılan Dinar Ortaokulu boşalan Hükümet konağına taşınır (1948).
Benim ve yaşıtlarımın da ortaokulu okuduğu bu bina Dinar Lisesi yapılınca(1966), ortaokul ile lise birleştirilmesi sonunda boş kalır ( 1968). Sonra boş kalan bu bina, köy ve kasabadan gelen öğrencilere sıcak yuva olması için yurt olarak düzenlenir. Beş yıl kadar öğrenci yurdu olarak kullanılan bina, 1973 yılında gece çıkan bir yangın sonucunda tamamen yanar ve Dinarlının sosyal hayatından çıkar.
Dinar ilçesi, 7 Mart 2026 tarihinde 118. Kuruluş Yılını Kutlayacaktır. Kutlu olsun!…
Saygılarımla….
Raif ÖZTÜRK
